หน้าหลัก  สมัครรับข่าวสาร   สมัครสมาชิก  ติดต่อเรา   แผนผังเว็บไซต์
facebook twitter
Search 
Ministry of Culture Thailand
ค่านิยมองค์กร“MORALITY”
ฐานข้อมูลสมัชชาคุณธรรม
ฐานข้อมูลฝึกอบรมยุทธศาสตร์
News Clipping
ห้องสมุดดิจิตอล
ชอบพูด ต้องพูดชอบ
บอกเล่าความดี
เชื่อมั่นในคุณธรรมและความดีสตรีผู้นำ

วันที่ 4 มี.ค. 2553

คุณหญิงจารุวรรณ เมณฑกา
 
 
 
 
 
 
 
 
เชื่อมั่นในคุณธรรมและความดี
สตรีผู้นำ "คุณหญิงจารุวรรณ เมณฑกา”

ปัจจุบันสตรีที่ "มือก็ไกวดาบก็แกว่ง” มีให้เห็นมากขึ้นในสังคมไทย และได้รับการยกย่องเชิดชูในหลากหลายสาขาอาชีพที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นหมอ ครู นักการเมือง ผู้สื่อข่าว นักคิดและนักเขียน แต่ถ้าย้อนกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อนในยุคที่สังคมไทยยังยึดมั่นในกรอบค่านิยมที่ยอมรับความรู้ความสามารถ และความเป็นผู้นำของเพศชายเป็นใหญ่นั้น ยังมีเด็กหญิงคนหนึ่งฉายแววความเป็นผู้นำที่โดดเด่นกว่าใคร ซึ่งปัจจุบันเด็กหญิงคนนั้นได้ก้าวมาสู่จุดที่ประสบความสำเร็จสูงสุดในชีวิต เรารู้จักท่านในนาม คุณหญิงจารุวรรณ เมณฑกา ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน

คุณหญิงจารุวรรณเล่าถึงชีวิตในวัยเยาว์ของท่านว่าสมัยยังเด็กชีวิตของท่านจะเรียกได้ว่าแก่นแก้วก็ใช่ แต่ก็ยังคงต้องอยู่ในกรอบที่คุณพ่อวางไว้โดยมีคำสอนและปรัชญาชีวิตจากคุณพ่อเป็นแนวทาง ความเป็นผู้นำฉายแววเด่นชัดกว่าใครในบรรดาพี่น้อง ท่านเล่าถึงช่วงชีวิตบางตอนให้ฟังว่า "ตอนเด็กๆ จะชอบเล่นเป็นครูมาก และจะจับน้องๆ มาเล่นด้วย ตนเองก็จะสอนให้น้องปั้นดินบ้าง ถามชื่อต้นไม้ใบไม้บ้าง เมื่อได้มาเป็นครูก็เรียกตนเองว่า "ครู” มาโดยตลอด มิได้ใช้คำว่า "อาจารย์” คำว่าครูมาจากคำว่า ครุ หมายถึงหนัก ครูมีหน้าที่หนักที่ต้องพายเรือส่งลูกศิษย์ให้ขึ้นฝั่งอย่างดี อย่างอาจหาญแต่ไม่ก้าวร้าว และไม่อวดดี ไม่ยะโสโอหัง”

คุณหญิงจารุวรรณกล่าวถึงความสำคัญของครอบครัวว่าการอบรมในวัยเด็กเป็นสิ่งที่ส่งผลดีต่อการทำงานเป็นอย่างมาก เนื่องจากคุณพ่อเป็นชาวจีนกวางตุ้ง มีความเป็นปราชญ์สูงมาก ในวัยเด็กนั้นตนจึงได้รับการอบรมว่า ต้องตรง ต้องมีความเป็นผู้นำที่ดี ผู้นำต้องเสียสละ อย่างเช่นการที่ท่านมีน้องๆ หลายคน คุณพ่อจึงวางบทบาทให้เห็นชัดเจนว่าพี่คนโตต้องกินทีหลัง และถ้ากินแล้วอาหารเหลือพี่ก็จะไม่ได้กินต้องเสียสละให้น้องอีกเช่นกัน ในช่วงเช้าที่พี่น้องจะต้องเดินไปโรงเรียนด้วยกัน ท่านก็ต้องถือปิ่นโตและเดินนำหน้าทั้งคอยคุมและดูแลน้องๆ ที่เดินตามหลัง การที่ครอบครัวสร้างบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบเช่นนี้ จึงทำให้ท่านมีภาวะผู้นำมาตั้งแต่เด็ก แต่บางครั้งก็มีความรู้สึกน้อยใจเพราะครอบครัวคนจีนชอบผู้ชาย ทำให้คุณหญิงจารุวรรณเกิดความคิดเห็นที่ว่าไม่จำเป็นที่ผู้หญิงจะต้องอ่อนแอเท่านั้น เราสามารถเป็นผู้หญิงที่สง่างาม มีความสามารถทัดเทียมกับเพศชายได้

นอกจากความเป็นผู้นำแล้ว วัฒนธรรมที่คุณพ่อปลูกฝังมาตั้งแต่เด็กก็มีความสำคัญอย่างเช่นการทานอาหารต้องรอให้คุณพ่อ คุณแม่ เริ่มทานก่อน จากนั้นก็น้องคนเล็กแล้วพี่คนโตจึงจะเริ่มทานได้ เมื่อทานข้าวเรียบร้อยแล้วคุณพ่อจะรินน้ำชาให้กับทุกคน บ่งบอกถึงความรักของพ่อที่ให้ความชุ่มเย็น เมื่อคนในครอบครัวประสบความสำเร็จทุกคนก็จะมีความยินดีด้วย

เมื่อจบการศึกษาระดับปริญญาตรีคุณหญิงจารุวรรณก็ประสบความสำเร็จเนื่องจากเชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดามารดา โดยสำเร็จการศึกษาคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เกียรตินิยมเหรียญทอง และมีคะแนนเป็นอันดับ 1 ของรุ่น ตามธรรมเนียมปฏิบัติควรจะเป็นอาจารย์ แต่เนื่องจากท่านเจ้าคุณไชยยศ สมบัติ ผู้ก่อตั้งแบงก์สยามกัมมาจล ได้ชักชวนให้ไปทำงานด้วย ได้รับเงินเดือนเดือนแรก 900 บาท จากนั้นประมาณหนึ่งปีก็ได้ย้ายไปทำงานกับบริษัทชาวต่างชาติโดยได้รับค่าตอบแทนมากถึง 3,000 บาท ต่อมาการไฟฟ้าฝ่ายผลิตส่งคนมาทาบทามให้ไปทำงานโดยให้ค่าตอบแทนพันกว่าบาท คุณหญิงจารุวรรณได้ไปปรึกษาคุณพ่อ ซึ่งท่านมองหน้าและชี้นิ้วลงบนผืนแผ่นดิน แล้วพูดว่า "เธอจะทำมาหากินอะไรก็ได้แต่จะต้องเป็นประโยชน์กับแผ่นดินที่เธอวางสองเท้าอยู่” ซึ่งในเรื่องการตอบแทนคุณแผ่นดินนั้นคุณหญิงจารุวรรณมีต้นแบบที่ระลึกถึงอยู่เสมอนั่นคือ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี จากกรณีที่คนต่างชาติที่มาเช่าโรงกลั่นน้ำมันบางจากเพื่อกลั่นน้ำมันขายคนไทยแล้วขึ้นราคาสูงลิ่ว พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี หรือนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ก็ได้ประกาศว่ารัฐบาลไทยจะรับกิจการโรงกลั่นน้ำมันมาบริหารจัดการเอง

หลังจากนั้นคุณหญิงจารุวรรณได้ตัดสินใจลาออกมาอยู่กฟผ. ทำงานที่นั่นจนกระทั่งสมัครสอบชิงทุน ก.พ. ไปเรียนต่อ MBA ปริญญาโทที่ มิชิแกน สเตท ยูนิเวอร์ซิตี้ สหรัฐอเมริกา ได้ทำงานที่ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินของสหรัฐอเมริกาอยู่ 6 เดือน ก็กลับมาเมืองไทยเมื่อปี 2516 และเข้าทำงานที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) บรรจุจากเจ้าหน้าที่ระดับล่าง ซี 4 ตรวจรัฐวิสาหกิจอยู่ 10 กว่าปีด้วยความอดทนและพยายามทำงานด้วยฝีมืออย่างแท้จริงจึงได้ ซี 7

จากความมานะอดทนในครั้งนั้น เมื่อได้เลื่อนขั้นเป็นผู้บังคับบัญชาแล้วคุณหญิงจารุวรรณจึงมีความชื่นชมผู้ที่ทำงานโดยอาศัยฝีมือและความสามารถ แทนที่จะใช้วิธีการที่ไม่ถูกต้อง เพราะความรู้ความสามารถและความซื่อสัตย์พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าหลังจากเว้นวรรคจากการทำหน้าที่ไปช่วงหนึ่งคุณหญิงจารุวรรณก็กลับมาทำหน้าที่เพื่อทรงความยุติธรรมได้ดังเดิม คุณหญิงจารุวรรณกล่าวว่า "หากแม้ว่าเรามีแผลตามที่ถูกกล่าวหาก็คงถูกทำลายตั้งแต่ช่วงที่ถูกเว้นวรรคการทำหน้าที่ แต่ที่อยู่มาได้ถึงวันนี้เนื่องจากอีกฝ่ายมีการใช้วิธีการที่ไม่ถูกต้อง แต่การที่จะขัดแย้งกันให้เป็นเรื่องราวใหญ่โตไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้น ที่สำคัญเราระลึกถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ปรารถนาให้ท่านทอดพระเนตรเห็นบ้านเมืองที่เจริญรุ่งเรือง ประชาชนไม่มีเรื่องทะเลาะเบาะแว้งกัน สิ่งนั้นเป็นโอสถขนานดีที่สุด

กุศลอย่างหนึ่งของชีวิตคือการไม่อาฆาตแค้น เนื่องจากเป็นคริสเตียนในพระคัมภีร์กล่าวไว้ว่าการแก้แค้นเป็นพนักงานของเราเอง เจ้าจงให้อภัย อย่าให้ตะวันตกดินแล้วความโกรธยังอยู่ เพราะฉะนั้นบ่อยครั้งที่โมโหแต่ไม่นานเราก็หาย แม้กระทั่งวันที่ถูกเว้นวรรค ซึ่งเรารู้ดีว่าเป็นผลจากงานที่เราทำอยู่ไปขัดผลประโยชน์ของผู้มีอิทธิพล หลังจากกระบวนการตรวจสอบโดยศาลรัฐธรรมนูญก็สามารถพิสูจน์ได้ว่าเรามิได้มีความผิดตามข้อกล่าวหา จากเหตุการณ์นี้เราก็ได้คิดว่านี่เป็นการทดลองทำให้เราเข้มแข็ง”

ในส่วนของการทำงานคุณหญิงจารุวรรณยึดมั่นในคุณธรรมซื่อสัตย์ พอเพียง และรับผิดชอบ รวมถึงความยุติธรรมเป็นที่ตั้ง การพิจารณาความดีความชอบของผู้ใต้บังคับบัญชานั้นจะพิจารณาอย่างทั่วถึงทั้งบุคลากรรุ่นใหม่และผู้ที่อยู่ในวัยใกล้เกษียณ คุณหญิงจารุวรรณกล่าวว่าต้องให้ความสำคัญกับเจ้าหน้าที่ทุกระดับ และพิจารณาผลงานจากความรู้ความสามารถ ความขยันหมั่นเพียร และความมานะอดทนอย่างแท้จริง นอกจากนี้สวัสดิการก็เป็นกำลังใจสำคัญอย่างหนึ่งในการทำงาน คุณหญิงจารุวรรณ กล่าวว่าในการทำงานต้องพยายามดูแลให้ผู้ใต้บังคับบัญชามีความสุขกับชีวิตการทำงาน ที่ สตง. จะมีทั้งสหกรณ์ออมทรัพย์ เงินกู้ฉุกเฉิน กองทุนสวัสดิการ ซึ่งเป็นสวัสดิการที่ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะคุณหญิงจารุวรรณเล็งเห็นว่าเป็นกุศโลบายที่ถูกต้อง เนื่องจากเมื่อบุคลากรมีพอกินพอใช้ก็จะไม่คิดโกง แม้หากจะมีบ้างแต่ก็เป็นส่วนน้อยเพราะทุกคนไม่ได้เป็นคนดี ไม่ได้มีความพอเพียงเหมือนกันทั้งหมด

ในภาระหน้าที่ที่มีความกดดัน คุณหญิงจารุวรรณมีแนวทางการทำงาน และการบริหารจัดการอคติในใจที่น่าสนใจและน่ายึดถือเป็นแบบอย่าง คุณหญิงจารุวรรณกล่าวว่า " เราต้องเป็นตัวของตัวเอง เพราะการทำหน้าที่เช่นนี้ย่อมมีความกดดันสูง ทั้งจากผู้มีอิทธิพล และคนรู้จัก ในส่วนของญาติพี่น้องจะทราบกันดีว่าเราจะไม่ให้ความช่วยเหลือในเรื่องที่ไม่ถูกต้อง แต่เราจะช่วยเหลือผู้ที่เราสามารถรวบรวมข้อมูลหลักฐานมาพิจารณาให้ครบถ้วนจนมั่นใจว่าเขามิได้มีความผิดตามที่ถูกกล่าวหา การที่เราทำการบ้านดีและรอบคอบก็จะเป็นทางหนึ่งที่ช่วยลดความกดดันได้ นอกจากนี้ทุกวันอาทิตย์เราก็จะไปเข้าโบสถ์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เราจะได้อยู่กับพระเจ้าโดยตรง หมายความว่าเราจะสื่อกับพระเจ้าโดยบอกความทุกข์กับท่านและขอการชี้นำจากท่าน ยกตัวอย่างในวันนี้พี่ได้รับคำชี้นำที่ดีจากท่านหลังจากเมื่อวานที่ได้บอกปัญหาและขอนำชี้นำกับท่าน วันนี้พี่ก็ได้รับจดหมายชี้แจงจากผู้ใต้บังคับบัญชาในเรื่องงานทำให้เรามองเห็นทางออก อีกประการหนึ่งคือเราต้องพยายามมองในแง่ความจริง ไม่หลงใหลไปทางฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

ความมีคุณธรรมประจำใจประกอบกับมีภาวะผู้นำสูง คุณหญิงจารุวรรณจึงได้รับการยกย่องมากมาย อาทิ ได้รับตำแหน่ง "ยอดหญิง 2549” จากสมาคมส่งเสริมสถานภาพสตรีในพระอุปถัมภ์ พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าโสมสวลีพระวรราชาทินัดดามาตุ และได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในอันดับ 1 ใน 20 บุคคล "หัวก้าวหน้าในเอเชีย” ของนิตยสารข่าวอังกฤษ World Business ในฐานะที่เป็นบุคคลที่มั่นคง ซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพและตรวจสอบทุจริตที่สั่นสะเทือนรัฐบาล ซึ่งถือว่าเป็นการทำหน้าที่ในฐานะพลเมืองที่ดีของประเทศ

ทั้งนี้สตรีผู้นำท่านนี้ได้ฝากข้อคิดของการทำหน้าที่พลเมืองที่ดีของประเทศไว้ว่า การได้เป็นคนไทยคือสิ่งที่โชคดีที่สุด เพราะแผ่นดินไทยอุดมสมบูรณ์ พระได้เทพรอย่างมากมายลงมา แต่คนที่อยู่บนผืนแผ่นดินนี้บางส่วนกลับเป็นผู้ที่ทำในสิ่งที่ไม่ดี จึงขอให้ทราบว่ากฎแห่งกรรมมีจริง ดังนั้นจึงขอให้เด็ก เยาวชนที่จะเติบโตขึ้นเป็นอนาคตของชาติจงเติบใหญ่โดยระลึกอยู่เสมอว่าจะต้องรักชาติบ้านเมือง ต้องรักพระเจ้าอยู่หัวผู้ทรงคุณอันประเสริฐ และต้องทำตัวเป็นประโยชน์ทุกประการ ทำความดีที่เราสามารถทำได้โดยไม่ต้องลังเล และต้องไม่เบียดเบียนเพื่อนร่วมชาติ จงเชื่อเถิดว่าพระเจ้ามี สิ่งใดที่เราได้ทำดีก็จะได้รับรางวัลสนอง สิ่งใดที่ได้ทำชั่วบาปนั้นมิได้ยกเว้นใคร
สงวนลิขสิทธิ์ 2011 - ศูนย์คุณธรรม / (องค์การมหาชน)
เลขที่ 69 อาคารวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) ชั้น 16-17 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400